Tower Racing

Szukaj

Idź do treści

Klusaki w pigulce


Marek Rostocki
Kłusaki w pigułce

Początki
Według zapisów historycznych pierwsze zawody kłusaków odbyły się w 1554 r. w Valkenburgu w Holandii. Brały w nich udział najszybsze z 3000 koni. Najbardziej znany holenderski wyścig - Golden Whip, odbył się na Soestdijk w 1777r. Holendrzy ścigali się końmi zwanymi harddraverami, szybkimi końmi z Fryzji. Harddravery miały spory wpływ na powstanie kłusaków amerykańskich i orłowskich.
Z całą pewnością dużą rolę w trakcie kształtowania ras kłusaków orłowskich, amerykańskich i francuskich odegrała, dziś już nieistniejąca rasa koni, pochodząca z hrabstwa Norfolk – Norfolk Roadster, czyli kłusak norfolski.
Kłusak norfolski sprawdzał się znakomicie zarówno w zaprzęgu jak i pod siodłem. Cechował się znakomitą akcją w szybkim kłusie. Domieszkę jego krwi stosowano przede wszystkim w celu poprawienia kłusa u innych koni.


Kłusaki orłowskie
W Rosji przed rewolucją październikową hodowla koni była dozwolona tylko szlachcie i właścicielom ziemskim. Jednym z nich był hrabia Aleksiej Grigoriewicz Orłow (1737-1808 ). W latach 80-tych XVIII wieku kupił od tureckiego sułtana ogiera czystej krwi arabskiej o imieniu Smetanka, którego stanówki z klaczami duńskimi i holenderskimi dały początek hodowli kłusaka orłowskiego.

USA
Początki rozwoju hodowli kłusaków w USA to połowa XVIII w. Powstały wówczas pierwsze tory wyścigowe, w związku z czym pojawiło się zapotrzebowanie na konie typowo wyścigowe, które mogłyby mierzyć się z bardzo sławnymi już w tamtych czasach kłusakami orłowskimi oraz angielskimi norfolkami.
W 1788 roku sprowadzono do USA urodzonego w 1780 r. ogiera o imieniu Messenger, który jest uznawany za protoplastę kłuska amerykańskiego. Miał doskonałe pochodzenie, w jego żyłach płynęła krew wszystkich trzech ogierów założycielskich rasy pełnej krwi angielskiej oraz znaczny procent krwi kłusaka norfolskiego, którego angielscy hodowcy bardzo często używali do udoskonalania koni pełnej krwi.

Francja
Po klęsce Napoleona w 1815 r. zniesiono blokadę handlową. Pojawiła się wówczas możliwość importu do Francji koni z Wysp Brytyjskich. Wielu hodowców zaczęło kryć miejscowe klacze normandzkie angielskimi ogierami w celu uzyskania konia zdolnego do pracy w zaprzęgu oraz pod siodłem.
Przy wsparciu Państwowych Stadnin Koni sprowadzano z Anglii głównie konie pełnej krwi angielskiej oraz kłusaki norfolskie, które w tym czasie były zdecydowanie najszybszymi kłusakami w Europie.
Koniom anglo-normandzkim w latach 1840-1860 poprawiano kłus, dzięki domieszce krwi kłusaka norfolskiego oraz prawdopodobnie huntera. Praojcem kłusaka francuskiego był ur. w 1811 r. ogier półkrwi o imieniu Young Rattler. Jego ojciec Rattler był ogierem pełnej krwi angielskiej, a matka miała znaczny procent krwi kłusaka norfolskiego.

Rasa czy typ?
Kłusaki nie jest rasą koni, jak się powszechnie sądzi. Kłusaki to typ koni, charakteryzujący się zdolnością do szybkiego kłusu, który obejmuje kilka ras: kłusaka amerykańskiego, orłowskiego, francuskiego i rosyjskiego. Poszczególne rasy nie mają ze sobą nic wspólnego ponad to, że zostały wytrenowane do szybkiego kłusowania.
Aby kłusak był uznany za przedstawiciela tego typu koni i wpisany do rejestru, musi być w stanie kłusować w odpowiednim tempie.
Poszczególne rasy koni kłusaków znacznie różnią się między sobą wyglądem, rozmiarem i charakterem.

Kłusak francuski to koń silny i wytrwały, chętny do współpracy z człowiekiem. Pomimo dużego temperamentu i silnego charakteru związanego z domieszką krwi koni angielskich jest łatwy do uło- żenia i posłuszny. Osiąga niewielkie rozmiary – jego wysokość w kłębie zazwyczaj nie przekracza 165 cm.

Kłusak amerykański, zwany również standardbred, to podstawowa rasa tych koni. Kłusaki amerykańskie są podobne do koni angielskich, gdyż od nich bezpośrednio się wywodzą. Ich cechą charakterystyczną jest fakt, że znacząca większość przedstawicieli tej rasy jest inochodźcami, tzn. w chodzie poruszają jednocześnie najpierw obie prawe nogi a potem obie lewe. Jest to jedna z mniejszych ras kłusaków – w kłębie osiąga nie więcej niż 160 cm.

Kłusak orłowski osiąga wzrost powyżej 160 cm. Często ma za długie kończyny i płytką klatkę piersiową. Głowa prosta, zgrabna z łabędzią szyją.

Kłusak rosyjski to rasa mniej ceniona niż pozostałe. Przypomina z wyglądu kłusaka orłowskiego. Zawiera domieszkę krwi kłusaka amerykańskiego, w związku z czym jest do niego podobny a także zgrabniejszy i szybszy od rasy orłowskiej. To zwierzę wytrwałe i silne, dobrze znoszące treningi.
Wyścigi
Gonitwy kłusaków to sport bardzo popularny w Europie i na świecie. Wyścigi to główny cel, dla którego powstała ta grupa ras koni, które są najszybciej biegającymi w kłusie końmi na świecie. Najpopularniejszy rodzaj wyścigów kłusaków to wyścigi w zaprzęgach. Podczas nich konie kłusują ciągnąc za sobą powozik zwany sulką, w której siedzi powożący. Jego zadaniem jest oczywiście jak najszybsze osiągnięcie mety, jednak pod warunkiem, że koń poruszać się będzie kłusem. Jeśli przejdzie w galop, powożący ma określony dystans (25 m), na którym musi konia zmusić do przejścia z powrotem w kłus. Koń może zacząć galopować nie więcej niż 2 razy, za kolejnym zolstaje zdyskwalifikowany. Gonitwy organizowane są na trzech dystansach: 1600 m, 2100 m i 2650 m.
W Polsce pierwsze towarzystwo kłusacze zostało sformalizowane w 1997 roku poprzez wpis w rejestrze stowarzyszeń w Wojewódzkim Sądzie w Opolu pod nazwą Stowarzyszenie Hodowców i Użytkowników Kłusaków. Pierwszym prezesem SHiUK został Henryk Stermach. W 1999 r. decyzją Ministra Rolnictwa SHiUK otworzył księgi dla koni ras kłusak w Polsce.
W naszym kraju wykorzystuje się do wyścigów francuską rasę kłusaków.

A


Powrót do treści | Wróć do menu głównego