![\"\"](\"https:\/\/tower-racing.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Obraz-ChatGPT-28-wrz-2026-20_39_29-300x300.png\")
<\/p>\n
TONGUE-TIE: MNIEJ EMOCJI, WI\u0118CEJ WIEDZY<\/strong><\/p>\n Zacznijmy od sprawy, od kt\u00f3rej rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 ca\u0142e zamieszanie. Nie jeste\u015bmy ekspertami i nie zamierzamy wypowiada\u0107 si\u0119 w spos\u00f3b autorytarny, jednak twierdzenie, \u017ce tongue-tie poprawia koniowi oddychanie jest zbyt daleko id\u0105cym uproszczeniem. Badania nie pokazuj\u0105, aby u zdrowego wierzchowca zwi\u0105zanie czy unieruchomienie j\u0119zyka automatycznie zwi\u0119ksza\u0142o dro\u017cno\u015b\u0107 g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych albo poprawia\u0142o parametry wentylacji. Je\u015bli takie badania jednak istniej\u0105 \u2013 ch\u0119tnie si\u0119 zapoznamy z ich wynikami i przyznamy do b\u0142\u0119du.<\/p>\n Bez wzgl\u0119du na powy\u017csze nie znaczy to jednak, \u017ce praktyka wzi\u0119\u0142a si\u0119 znik\u0105d. Stosuje si\u0119 j\u0105 mi\u0119dzy innymi u koni manipuluj\u0105cych j\u0119zykiem i przek\u0142adaj\u0105cych go nad w\u0119dzid\u0142o, co mo\u017ce utrudnia\u0107 kontrol\u0119 nad zwierz\u0119tami, a tak\u017ce w zwi\u0105zku z DDSP, czyli grzbietowym przemieszczeniem podniebienia mi\u0119kkiego. To ostatnie rzeczywi\u015bcie mo\u017ce istotnie zaburza\u0107 oddychanie podczas maksymalnego wysi\u0142ku, a istniej\u0105 badania wskazuj\u0105ce, \u017ce u niekt\u00f3rych koni zastosowanie tongue-tie jest w stanie ograniczy\u0107 wyst\u0119powanie problemu. U niekt\u00f3rych – nie u wszystkich, oczywi\u015bcie.<\/p>\n Jednocze\u015bnie istniej\u0105 udokumentowane problemy zwi\u0105zane ze stosowaniem tej metody, od reakcji behawioralnych po urazy j\u0119zyka. Nie widzimy wi\u0119c najmniejszego powodu, aby robi\u0107 z kawa\u0142ka paska symbol, na kt\u00f3rym musi polec honor ca\u0142ego \u015brodowiska wy\u015bcigowego.<\/p>\n Je\u017celi dana praktyka jest zakazana, zakaz powinien by\u0107 respektowany. Je\u017celi okazuje si\u0119 zb\u0119dna, nale\u017cy z niej zrezygnowa\u0107. Je\u017celi mo\u017ce by\u0107 przydatna przy konkretnym problemie medycznym, trzeba to potrafi\u0107 wykaza\u0107, zamiast zas\u0142ania\u0107 si\u0119 twierdzeniem, \u017ce zawsze si\u0119 tak robi\u0142o w podobnych przypadkach.<\/p>\n Tylko \u017ce od kwestii wi\u0105zania j\u0119zyka do postulatu likwidacji wy\u015bcig\u00f3w jest jeszcze bardzo daleka droga. Je\u015bli przecieka dach, mo\u017cna go naprawi\u0107. Nie trzeba od razu burzy\u0107 domu, zw\u0142aszcza gdy w \u015brodku mieszkaj\u0105 konie.<\/p>\n REAL GOLD \u2013 KIEDY TRAGEDIA STAJE SI\u0118 PUBLICZNYM PROCESEM<\/strong><\/p>\n Nie jest to zreszt\u0105 pierwsza w ostatnim czasie sytuacja, w kt\u00f3rej dyskusja o dobrostanie na S\u0142u\u017cewcu wysz\u0142a daleko poza \u015brodowisko wy\u015bcigowe. W listopadzie 2025 roku podczas gonitwy ci\u0119\u017ckiej kontuzji dozna\u0142 Real Gold. Dosiadaj\u0105ca go Zuzanna Moso\u0144 nie zatrzyma\u0142a konia, a Komisja Techniczna po analizie nagrania, wys\u0142uchaniu amazonk i zapoznaniu si\u0119 z informacj\u0105 lekarza weterynarii ukara\u0142a j\u0105 grzywn\u0105 w wysoko\u015bci 1000 z\u0142. Real Gold zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej poddany eutanazji. To s\u0105 fakty. I nie ma potrzeby ich ani pudrowa\u0107, ani ubarwia\u0107.<\/p>\n P\u00f3\u017aniej rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 jednak drugi etap tej historii – ju\u017c nie na torze, lecz w mediach i Internecie. Pojawi\u0142y si\u0119 bardzo ostre komentarze, wy\u015bcigi nazywano \u201erze\u017ani\u0105\u201d, organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 ochron\u0105 zwierz\u0105t nag\u0142a\u015bnia\u0142y przypadek Real Golda, a dwie fundacje z\u0142o\u017cy\u0142y zawiadomienie o podejrzeniu zn\u0119cania si\u0119 nad zwierz\u0119ciem. Spraw\u0105 zaj\u0119\u0142a si\u0119 prokuratura.<\/p>\n Warto przy tym przypomnie\u0107 o czym\u015b, co bardzo szybko znikn\u0119\u0142o z obiegu pod ci\u0119\u017carem internetowych wyrok\u00f3w. Zuzanna Moso\u0144 by\u0142a w\u00f3wczas pocz\u0105tkuj\u0105c\u0105 uczennic\u0105. Uprawnienia do dosiadania koni otrzyma\u0142a zaledwie kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej, 24 czerwca 2025 roku. Kiedy pod koniec sierpnia odnios\u0142a pierwsze zwyci\u0119stwo w karierze, by\u0142 to dopiero jej trzeci start w gonitwie.<\/p>\n Nie b\u0119dziemy ocenia\u0107 decyzji podj\u0119tych tamtego dnia przez amazonk\u0119 – zrobi\u0142a to Komisja Techniczna. Nie zamierzamy te\u017c udawa\u0107, \u017ce tragiczny fina\u0142 gonitwy nie powinien prowadzi\u0107 do pyta\u0144 o bezpiecze\u0144stwo koni.<\/p>\n Chcieliby\u015bmy natomiast zada\u0107 pytanie troch\u0119 inne: co w\u0142a\u015bciwie osi\u0105gamy, kiedy po tragicznym zdarzeniu ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 moraln\u0105 skupiamy na pocz\u0105tkuj\u0105cym, bardzo m\u0142odym cz\u0142owieku?<\/strong><\/p>\n Je\u017adziec wy\u015bcigowy w ci\u0105gu kilku sekund musi oceni\u0107 zachowanie zwierz\u0119cia poruszaj\u0105cego si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 kilkudziesi\u0119ciu kilometr\u00f3w na godzin\u0119, sytuacj\u0119 wok\u00f3\u0142 siebie, w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo i bezpiecze\u0144stwo pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w gonitwy. Do\u015bwiadczenie pozwalaj\u0105ce podejmowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe decyzje w sytuacjach kryzysowych nie pojawia si\u0119 wraz z dokumentem uprawniaj\u0105cym do startu. Trzeba je wypracowa\u0107, a wcze\u015bniej wielu rzeczy si\u0119 po prostu nauczy\u0107.<\/p>\n To nie jest pr\u00f3ba zdj\u0119cia z je\u017ad\u017aca odpowiedzialno\u015bci. Przeciwnie. Chcemy zada\u0107 pytanie, czy \u015brodowisko zrobi\u0142o wszystko, aby m\u0142ody cz\u0142owiek by\u0142 do tej odpowiedzialno\u015bci przygotowany?<\/p>\n W naszej ocenie przypadek Real Golda powinien wi\u0119c prowadzi\u0107 nie do publicznego polowania na pocz\u0105tkuj\u0105c\u0105 amazonk\u0119, lecz do znacznie powa\u017cniejszej rozmowy o systemie: o szkoleniu m\u0142odych je\u017ad\u017ac\u00f3w, o rozpoznawaniu w galopie pierwszych sygna\u0142\u00f3w urazu, o procedurach przerwania udzia\u0142u konia w gonitwie i o tym, czy odpowiedzialno\u015b\u0107 za bezpiecze\u0144stwo zwierz\u0119cia rzeczywi\u015bcie powinna w krytycznej chwili spoczywa\u0107 niemal wy\u0142\u0105cznie na osobie siedz\u0105cej w siodle.<\/p>\n Powinien prowadzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c do jeszcze jednego pytania: jak wiele mo\u017cemy zrobi\u0107, zanim ko\u0144 w og\u00f3le znajdzie si\u0119 pod maszyn\u0105 startow\u0105?<\/strong><\/p>\n Nie zamierzamy spekulowa\u0107 na temat stanu Real Golda przed gonitw\u0105 ani powtarza\u0107 kr\u0105\u017c\u0105cych po \u015brodowisku plotek. W\u0142a\u015bnie dlatego w\u0142a\u015bciw\u0105 odpowiedzi\u0105 nie s\u0105 pog\u0142oski, lecz system, kt\u00f3ry pozostawia dla nich jak najmniej miejsca – mo\u017cliwie rygorystyczne badania weterynaryjne, jasne kryteria niedopuszczania konia do startu, dokumentowanie niepokoj\u0105cych objaw\u00f3w oraz realna mo\u017cliwo\u015b\u0107 wycofania zwierz\u0119cia wtedy, gdy istnieje uzasadniona w\u0105tpliwo\u015b\u0107 co do stanu jego zdrowia.<\/p>\n Im lepsza kontrola przed gonitw\u0105, tym rzadziej m\u0142ody je\u017adziec b\u0119dzie musia\u0142 podejmowa\u0107 dramatyczn\u0105 decyzj\u0119 w pe\u0142nym galopie.<\/p>\n Jest w tej historii r\u00f3wnie\u017c aspekt, o kt\u00f3rym m\u00f3wi si\u0119 znacznie mniej – cz\u0142owiek. Tragiczny wypadek z udzia\u0142em konia mo\u017ce pozostawi\u0107 \u015blad w psychice bardzo m\u0142odej amazonki, kt\u00f3ra dopiero rozpoczyna karier\u0119. Internet natomiast ma t\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, \u017ce potrafi zamieni\u0107 b\u0142\u0119dn\u0105 decyzj\u0119 podj\u0119t\u0105 w ci\u0105gu kilku kr\u00f3tkich sekund w do\u017cywotni akt oskar\u017cenia.<\/p>\n Do dzi\u015b, kiedy Zuzanna wygrywa gonitwy, publikacja jej zdj\u0119cia potrafi budzi\u0107 obawy przed kolejn\u0105 fal\u0105 pot\u0119pienia. Dla nas nie jest to dow\u00f3d skutecznej ochrony koni. Stanowi raczej sygna\u0142, \u017ce gdzie\u015b po drodze pomylili\u015bmy wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w z publicznym napi\u0119tnowaniem.<\/p>\n Je\u017celi naprawd\u0119 zale\u017cy nam na tym, aby podobna sytuacja nigdy si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142a, potrzebujemy lepiej przygotowanych m\u0142odych je\u017ad\u017ac\u00f3w, lepszych procedur i jeszcze skuteczniejszej kontroli zdrowia koni.<\/p>\n Krzyk w komentarzach nie nauczy nikogo, jak rozpozna\u0107 uraz przy sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu kilometrach na godzin\u0119. Dobra szko\u0142a \u2013 mo\u017ce.<\/p>\n SADY\u015aCI, KT\u00d3RZY ROBI\u0104 TO DLA PIENI\u0118DZY?<\/strong><\/p>\n W narracji najbardziej radykalnych przeciwnik\u00f3w wy\u015bcig\u00f3w \u015bwiat toru bywa przedstawiany zadziwiaj\u0105co prosto. Z jednej strony mamy biednego konia, z drugiej ludzi, kt\u00f3rzy zmuszaj\u0105 go do biegania, bo sprawia im przyjemno\u015b\u0107 jego cierpienie albo \u2013 w wersji nieco mniej demonicznej \u2013 poniewa\u017c chc\u0105 na nim zarobi\u0107.<\/p>\n \u201eSady\u015bci\u201d i \u201epieni\u0105dze\u201d s\u0105 zreszt\u0105 s\u0142owami bardzo wygodnymi. Kiedy ju\u017c przypisze si\u0119 ca\u0142emu \u015brodowisku odpowiedni\u0105 motywacj\u0119, nie trzeba szczeg\u00f3lnie interesowa\u0107 si\u0119 tym, jak ono naprawd\u0119 funkcjonuje.<\/p>\n Nie zamierzamy przekonywa\u0107, \u017ce w wy\u015bcigach nie ma pieni\u0119dzy. Oczywi\u015bcie s\u0105. Istniej\u0105 nagrody, zak\u0142ady, sprzeda\u017c koni, stan\u00f3wki ogier\u00f3w, aukcje i dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza. Wy\u015bcigi to nie k\u00f3\u0142ko hobbyst\u00f3w zbieraj\u0105cych si\u0119 w niedziel\u0119 po obiedzie.<\/p>\n Tyle \u017ce obraz w\u0142a\u015bciciela konia jako cz\u0142owieka, kt\u00f3ry kupuje folbluta, posy\u0142a go do trenera, a potem raz w miesi\u0105cu przyje\u017cd\u017ca na S\u0142u\u017cewiec po walizk\u0119 pieni\u0119dzy, ma mniej wi\u0119cej tyle wsp\u00f3lnego z polsk\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 wy\u015bcigow\u0105, co film o Jamesie Bondzie z prac\u0105 przeci\u0119tnego funkcjonariusza s\u0142u\u017cb specjalnych.<\/p>\n Utrzymanie konia w treningu kosztuje przez ca\u0142y rok – r\u00f3wnie\u017c wtedy, kiedy zwierz\u0119 nie startuje, jest kontuzjowane, przegrywa albo przez kilka miesi\u0119cy przygotowuje si\u0119 do kolejnego sezonu. Ju\u017c w 2024 roku trener Krzysztof Ziemia\u0144ski szacowa\u0142 miesi\u0119czny koszt treningu jednego konia na oko\u0142o 3000 z\u0142<\/strong>, zwracaj\u0105c jednocze\u015bnie uwag\u0119, \u017ce w stosunku do 2008 roku koszt ten wzr\u00f3s\u0142 mniej wi\u0119cej dwukrotnie, podczas gdy pula nagr\u00f3d na S\u0142u\u017cewcu przez wiele lat praktycznie nie ros\u0142a.<\/p>\n Do rachunku w\u0142a\u015bciciela dochodz\u0105 przy tym koszty weterynaryjne, kowal, transport, op\u0142aty zwi\u0105zane ze startami, rejestracj\u0105 i dokumentacj\u0105, a czasem r\u00f3wnie\u017c zakup samego wierzchowca za niema\u0142\u0105 kwot\u0119. Konia utrzymuje si\u0119 dwana\u015bcie miesi\u0119cy w roku. Nagrod\u0119 dostaje si\u0119 wtedy, kiedy zajmie on odpowiednio wysokie miejsce. A najcz\u0119\u015bciej nie zajmuje.<\/p>\n Nie mamy oficjalnego zestawienia PKWK pozwalaj\u0105cego uczciwie napisa\u0107, jaki dok\u0142adnie procent koni w treningu zarabia w sezonie wi\u0119cej, ni\u017c wynosi koszt ich rocznego utrzymania, dlatego nie b\u0119dziemy udawa\u0107, \u017ce znamy t\u0119 liczb\u0119 co do przecinka. Ka\u017cdy, kto orientuje si\u0119 w polskich realiach wy\u015bcigowych wie jednak, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 koni nie pokrywa swoimi wygranymi koszt\u00f3w treningu i utrzymania. Nawet zwyci\u0119stwo w przeci\u0119tnej rangi gonitwie nie oznacza, \u017ce ca\u0142a pula nagr\u00f3d trafia do w\u0142a\u015bciciela, a pojedynczy sukces rzadko wystarcza, by zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 koszty ponoszone przez ca\u0142y rok. W zasadzie nie dzieje si\u0119 tak prawie nigdy, chyba \u017ce mamy w posiadaniu wybitnego czempiona.<\/p>\n Mo\u017cna zatem stwierdzi\u0107 wi\u0119c, \u017ce w\u0142a\u015bciciele koni wy\u015bcigowych to ludzie ekscentryczni. Patrz\u0105c na ekonomi\u0119 tego przedsi\u0119wzi\u0119cia, czasem trudno si\u0119 nawet z tym okre\u015bleniem spiera\u0107. Na pewno pasuje ono do nich bardziej ni\u017c przydomek \u201erze\u017anicy\u201d, \u201esady\u015bci\u201d czy \u201epazerni dranie\u201d.<\/p>\n Je\u017celi kto\u015b wybiera polskie wy\u015bcigi jako niezawodny spos\u00f3b szybkiego wzbogacenia si\u0119, nale\u017ca\u0142oby mu chyba przede wszystkim \u017cyczy\u0107 powodzenia. I kalkulatora. I – ewentualnie – konsultacji ze specjalist\u0105.<\/p>\n CO ZROBIMY Z KO\u0143MI W PONIEDZIA\u0141EK RANO?<\/strong><\/p>\n W postulacie zamkni\u0119cia tor\u00f3w jest co\u015b niezwykle kusz\u0105cego: prostota. Tor zamkni\u0119ty, gonitw nie ma, problem rozwi\u0105zany. Mo\u017cna zwin\u0105\u0107 transparent, zrobi\u0107 zdj\u0119cie i wr\u00f3ci\u0107 do domu z poczuciem dobrze spe\u0142nionego obowi\u0105zku. Tyle \u017ce konie nie zwijaj\u0105 si\u0119 razem z transparentami.<\/p>\n Pe\u0142na krew angielska to rasa od ponad trzech stuleci kszta\u0142towana przez wy\u015bcigi. Tor nie jest i nie by\u0142 dla niej wy\u0142\u0105cznie miejscem widowiska, lecz pr\u00f3b\u0105 u\u017cytkow\u0105, na podstawie kt\u00f3rej kolejne pokolenia oceniano pod wzgl\u0119dem szybko\u015bci, wytrzyma\u0142o\u015bci, zdrowia i predyspozycji. Wyniki wy\u015bcigowe stanowi\u0105 jeden z fundament\u00f3w selekcji hodowlanej.<\/p>\n Po zamkni\u0119ciu tor\u00f3w nie znikn\u0119\u0142yby wi\u0119c wy\u0142\u0105cznie zak\u0142ady wzajemne, program gonitw i weekendowe emocje. Znikn\u0105\u0142by podstawowy pow\u00f3d utrzymywania obecnej skali hodowli folbluta. A przecie\u017c konie ju\u017c si\u0119 urodzi\u0142y.<\/p>\n S\u0105 w treningu, stoj\u0105 w stadninach, biegaj\u0105 po padokach jako roczniaki, pij\u0105 mleko od matek jako tegoroczne \u017arebi\u0119ta. W Polsce mamy klacze hodowlane, ogiery, konie czasowo wy\u0142\u0105czone z treningu. Ka\u017cdy z nich b\u0119dzie potrzebowa\u0142 paszy, kowala, weterynarza, stajni lub odpowiednich pastwisk i codziennej opieki niezale\u017cnie od tego, czy w przysz\u0142\u0105 niedziel\u0119 odb\u0119dzie si\u0119 Wielka Warszawska, czy nie. Mamy wi\u0119c poniedzia\u0142ek, pierwszy po likwidacji wy\u015bcig\u00f3w w Polsce. I co teraz?<\/p>\n Wiele os\u00f3b argumentuje, \u017ce w takiej sytuacji znale\u017a\u0107 musimy tzw. \u201ekochaj\u0105ce domy\u201d. Niestety, to nie takie proste, poniewa\u017c \u201ekochaj\u0105cy dom\u201d dla konia jest nieco bardziej skomplikowanym przedsi\u0119wzi\u0119ciem ni\u017c kochaj\u0105cy dom dla kota, psa czy chomika.<\/p>\n W 2026 roku standardowy pensjonat dla konia kosztuje w Polsce najcz\u0119\u015bciej oko\u0142o 1000\u20132500 z\u0142 miesi\u0119cznie<\/strong>, a w okolicach Warszawy, Krakowa czy Wroc\u0142awia ceny rz\u0119du 2500\u20134000 z\u0142 miesi\u0119cznie<\/strong> nie s\u0105 niczym niezwyk\u0142ym. Pensjonaty sportowe z lepsz\u0105 infrastruktur\u0105 potrafi\u0105 przekracza\u0107 4000 z\u0142. I m\u00f3wimy nadal g\u0142\u00f3wnie o miejscu, wy\u017cywieniu oraz podstawowej obs\u0142udze, a nie o wszystkich wydatkach zwi\u0105zanych z posiadaniem konia.<\/p>\n Po doliczeniu kowala, profilaktyki weterynaryjnej, leczenia, suplementacji, sprz\u0119tu i innych wydatk\u00f3w realny miesi\u0119czny koszt utrzymania zdrowego konia rekreacyjnego znajduj\u0105cego si\u0119 w pensjonacie szacowany jest obecnie mniej wi\u0119cej na 2250\u20133450 z\u0142<\/strong>, a przy wierzchowcu sportowym mo\u017ce by\u0107 znacznie wy\u017cszy.<\/p>\n Policzmy nawet bardzo zachowawcze 2500 z\u0142 miesi\u0119cznie. To 30 tysi\u0119cy z\u0142otych rocznie. Je\u017celi ko\u0144 po zako\u0144czeniu kariery ma przed sob\u0105 jeszcze pi\u0119tna\u015bcie lat \u017cycia, otrzymujemy 450 tysi\u0119cy z\u0142otych<\/strong> – bez uwzgl\u0119dniania inflacji i powa\u017cniejszych problem\u00f3w zdrowotnych.<\/p>\n Oczywi\u015bcie nie ka\u017cdy ko\u0144 b\u0119dzie kosztowa\u0142 tyle samo, mo\u017cna utrzymywa\u0107 go taniej we w\u0142asnym gospodarstwie, cz\u0119\u015b\u0107 nowych w\u0142a\u015bcicieli posiada przecie\u017c prywatne stajnie i pastwiska. Chodzi jednak o pokazanie skali zobowi\u0105zania.<\/p>\n \u201eZnajd\u017amy im kochaj\u0105ce domy\u201d to tylko puste zdanie, bowiem utrzymanie tych dom\u00f3w jest rachunkiem wystawianym co miesi\u0105c przez kilkana\u015bcie lat.<\/p>\n Liczba os\u00f3b dysponuj\u0105cych odpowiedni\u0105 wiedz\u0105, warunkami oraz kilkuset tysi\u0105cami z\u0142otych, kt\u00f3re w perspektywie \u017cycia konia mog\u0105 przeznaczy\u0107 na jego utrzymanie, jest nieco mniejsza od liczby os\u00f3b gotowych napisa\u0107 w komentarzu, \u017ce ka\u017cdego folbluta wystarczy \u201eodda\u0107 komu\u015b do rekreacji\u201d.<\/p>\n SINGAPUR: 700 KONI I BARDZO DROGI RACHUNEK ZA KONIEC WY\u015aCIG\u00d3W<\/strong><\/p>\n Nie musimy nawet teoretyzowa\u0107, poniewa\u017c niedawna historia dostarczy\u0142a nam niezwykle pouczaj\u0105cego przyk\u0142adu.<\/p>\n Kiedy w czerwcu 2023 roku og\u0142oszono, \u017ce po ponad 180 latach historia wy\u015bcig\u00f3w w Singapurze dobiegnie ko\u0144ca, na torze Kranji znajdowa\u0142o si\u0119 oko\u0142o 700 koni wy\u015bcigowych<\/strong>. Ostatni\u0105 gonitw\u0119 zaplanowano dopiero na 5 pa\u017adziernika 2024 roku, a ca\u0142y teren Singapore Turf Club mia\u0142 zosta\u0107 przekazany pa\u0144stwu jeszcze p\u00f3\u017aniej – do marca 2027 roku.<\/p>\n Warto przy tym zaznaczy\u0107, \u017ce decyzja o zako\u0144czeniu wy\u015bcig\u00f3w w Singapurze nie by\u0142a rezultatem protest\u00f3w dotycz\u0105cych dobrostanu koni. Zadecydowa\u0142y przede wszystkim wzgl\u0119dy gospodarcze – spadaj\u0105ca frekwencja na wy\u015bcigach oraz decyzja pa\u0144stwa o odzyskaniu oko\u0142o 120 hektar\u00f3w niezwykle cennego terenu Kranji i przeznaczeniu go na inne potrzeby, w tym budownictwo mieszkaniowe.<\/p>\n Ten d\u0142ugi okres przej\u015bciowy nie by\u0142 przypadkiem. W singapurskim parlamencie t\u0142umaczono wprost, \u017ce konia nie mo\u017cna po prostu zapakowa\u0107 do samolotu i wys\u0142a\u0107 pod nowy adres. Eksport wymaga znalezienia miejsca docelowego, bada\u0144, szczepie\u0144, kwarantanny i organizacji transportu. W\u0142adze m\u00f3wi\u0142y r\u00f3wnie\u017c otwarcie o ryzyku, \u017ce w\u0142a\u015bciciele mogliby porzuca\u0107 konie, przypominaj\u0105c przy tym, \u017ce by\u0142oby to przest\u0119pstwem.<\/p>\n Pa\u0144stwo i Singapore Turf Club musia\u0142y wi\u0119c stworzy\u0107 ca\u0142y system finansowego amortyzowania likwidacji bran\u017cy. Wprowadzono pomoc w utrzymaniu koni, ich relokacji i eksporcie. Sam koszt wywozu konia m\u00f3g\u0142 by\u0107 refundowany w 90 procentach, do kwoty 12 tysi\u0119cy dolar\u00f3w singapurskich na jedno zwierz\u0119<\/strong>. Funkcjonowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c HEPA Award w wysoko\u015bci 2 tysi\u0119cy dolar\u00f3w singapurskich na konia, dzielony mi\u0119dzy w\u0142a\u015bciciela i trenera, a przy skutecznym eksporcie przewidziano dalsze \u015bwiadczenia si\u0119gaj\u0105ce kilku tysi\u0119cy dolar\u00f3w. Pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c miesi\u0119czne dop\u0142aty do utrzymania i opieki medycznej nad ko\u0144mi pozostaj\u0105cymi w systemie.<\/p>\n Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: kiedy likwidacja wy\u015bcig\u00f3w przesta\u0142a by\u0107 ide\u0105, a zacz\u0119\u0142a dotyczy\u0107 siedmiuset \u017cywych zwierz\u0105t, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce potrzebne s\u0105 lata przygotowa\u0144 i bardzo konkretne pieni\u0105dze.<\/p>\n I mimo ca\u0142ego tego systemu wsparcia cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142a\u015bcicieli oraz trener\u00f3w zacz\u0119\u0142a planowa\u0107 wyjazd znacznie wcze\u015bniej, poniewa\u017c dalsze utrzymywanie koni bez przysz\u0142o\u015bci wy\u015bcigowej w Singapurze zwyczajnie przestawa\u0142o mie\u0107 ekonomiczny sens.<\/p>\n Dok\u0105d wi\u0119c mia\u0142y trafi\u0107 zwierz\u0119ta? W du\u017cej mierze tam, gdzie wy\u015bcigi nadal istnia\u0142y. Naturalnym kierunkiem sta\u0142a si\u0119 s\u0105siednia Malezja. Selangor Turf Club deklarowa\u0142 gotowo\u015b\u0107 przyj\u0119cia koni i trener\u00f3w z Singapuru; dysponowa\u0142 setkami boks\u00f3w i zapowiada\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wybudowania kolejnych oko\u0142o 200, je\u015bli pojawi si\u0119 odpowiednie zapotrzebowanie. W bran\u017cowych doniesieniach pojawia\u0142a si\u0119 nawet mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyj\u0119cia przez malezyjski o\u015brodek oko\u0142o 300 singapurskich koni<\/strong>.<\/p>\n Koszt przewiezienia konia ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 do Malezji by\u0142 przy tym niepor\u00f3wnywalnie ni\u017cszy od transportu na przyk\u0142ad do Australii. Jeden z czo\u0142owych singapurskich trener\u00f3w m\u00f3wi\u0142, \u017ce w przypadku Malezji by\u0142o to oko\u0142o 500 dolar\u00f3w singapurskich za konia, podczas gdy transport do Australii m\u00f3g\u0142 wymaga\u0107 wy\u0142o\u017cenia oko\u0142o 25 tysi\u0119cy dolar\u00f3w, zanim w\u0142a\u015bciciel odzyska\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w w ramach dotacji.<\/p>\n I tutaj historia Singapuru zaczyna robi\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca w kontek\u015bcie hase\u0142 o likwidowaniu wy\u015bcig\u00f3w w imi\u0119 dobra koni. Wy\u015bcigi w Singapurze rzeczywi\u015bcie bowiem zlikwidowano. Konie uratowano przed singapurskimi wy\u015bcigami mi\u0119dzy innymi w ten spos\u00f3b, \u017ce dofinansowano ich transport do Malezji, gdzie mia\u0142y kontynuowa\u0107 sportow\u0105 karier\u0119<\/strong>.<\/p>\n Koniowi paszport niewiele m\u00f3wi. Je\u017celi w poniedzia\u0142ek galopuje w Kranji, a kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej w Kuala Lumpur, z jego punktu widzenia nie nast\u0105pi\u0142a \u017cadna rewolucja moralna. Zmieni\u0142y si\u0119 wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne geograficzne.<\/p>\n Singapur m\u00f3g\u0142 wi\u0119c zamkn\u0105\u0107 w\u0142asny przemys\u0142 stosunkowo bezpiecznie mi\u0119dzy innymi dlatego, \u017ce wok\u00f3\u0142 niego nadal istnia\u0142 \u015bwiat, kt\u00f3ry te konie by\u0142 w stanie wch\u0142on\u0105\u0107. To rozwi\u0105zanie ma tylko jedn\u0105, do\u015b\u0107 k\u0142opotliw\u0105 wad\u0119 dla zwolennik\u00f3w globalnego ko\u0144ca wy\u015bcig\u00f3w: dzia\u0142a wy\u0142\u0105cznie dop\u00f3ty, dop\u00f3ki kto\u015b inny wy\u015bcig\u00f3w nie zlikwiduje.<\/strong><\/p>\n MAKAU: 289 KONI I ROK NA UPORZ\u0104DKOWANIE PROBLEMU<\/strong><\/p>\n Podobnie by\u0142o w Makau, gdzie wy\u015bcigi zako\u0144czy\u0142y si\u0119 1 kwietnia 2024 roku. Pozosta\u0142o tam oko\u0142o 289 zwierz\u0105t.<\/strong><\/p>\n Tak\u017ce w Makau decyzja o zako\u0144czeniu wy\u015bcig\u00f3w nie by\u0142a nast\u0119pstwem protest\u00f3w dotycz\u0105cych dobrostanu koni. Macau Jockey Club od lat zmaga\u0142 si\u0119 z powa\u017cnymi problemami finansowymi i zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do w\u0142adz o rozwi\u0105zanie umowy koncesyjnej, wskazuj\u0105c m.in. na narastaj\u0105ce straty oraz trudno\u015bci w dalszym prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n Nie nakazano opr\u00f3\u017cni\u0107 stajni w ci\u0105gu tygodnia. Wyznaczono termin do 31 marca 2025 roku, a wi\u0119c mniej wi\u0119cej rok, na przetransportowanie zwierz\u0105t. Obiekt i stajnie pozostawa\u0142y w tym czasie dost\u0119pne w\u0142a\u015bnie po to, \u017ceby ca\u0142y proces mo\u017cna by\u0142o przeprowadzi\u0107 stopniowo.<\/p>\n Dwie\u015bcie osiemdziesi\u0105t dziewi\u0119\u0107 koni i rok. To daje pewne wyobra\u017cenie o tym, jak wygl\u0105da likwidacja wy\u015bcig\u00f3w wtedy, kiedy przestaje stanowi\u0107 has\u0142o, a zaczyna by\u0107 przedsi\u0119wzi\u0119ciem logistycznym dotycz\u0105cym \u017cywych zwierz\u0105t.<\/p>\n W POLSCE JU\u017b SAMYCH BIEGAJ\u0104CYCH KONI JEST WI\u0118CEJ<\/strong><\/p>\n Wed\u0142ug danych PKWK w sezonie 2025 w polskim treningu startowa\u0142o 509 koni pe\u0142nej krwi angielskiej, 245 koni czystej krwi arabskiej oraz 35 k\u0142usak\u00f3w<\/strong>, czyli \u0142\u0105cznie 789 koni.<\/p>\n Ju\u017c sama liczba koni aktywnie uczestnicz\u0105cych w wy\u015bcigach przekracza zatem populacj\u0119, z kt\u00f3r\u0105 musia\u0142 zmierzy\u0107 si\u0119 Singapur. A przecie\u017c te 789 koni to nie polska populacja wy\u015bcigowa. To jedynie konie, kt\u00f3re w danym sezonie biega\u0142y.<\/p>\n Do rachunku trzeba dopisa\u0107 \u017arebi\u0119ta, roczniaki, klacze hodowlane, ogiery oraz zwierz\u0119ta czasowo pozostaj\u0105ce poza treningiem. Dopiero wtedy zaczynamy rozumie\u0107 rzeczywist\u0105 skal\u0119 przedsi\u0119wzi\u0119cia pod tytu\u0142em \u201ezamknijmy polskie wy\u015bcigi\u201d.<\/p>\n Mo\u017cna oczywi\u015bcie liczy\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 folblut\u00f3w znajdzie miejsce w WKKW, skokach czy rekreacji. I rzeczywi\u015bcie znajdzie. By\u0142e konie wy\u015bcigowe potrafi\u0105 z powodzeniem rozpocz\u0105\u0107 tzw. drug\u0105 karier\u0119 \u2013 istniej\u0105 na to setki przyk\u0142ad\u00f3w z naszego polskiego podw\u00f3rka.<\/p>\n Ale rynek nie jest z gumy, a folblut po treningu wy\u015bcigowym nie staje si\u0119 automatycznie odpowiednim koniem dla cz\u0142owieka, kt\u00f3ry po dziesi\u0119ciu lekcjach jazdy zapragn\u0105\u0142 w\u0142asnego wierzchowca.<\/p>\n Nag\u0142e pojawienie si\u0119 ogromnej liczby tanich koni stworzy\u0142oby ryzyko wyst\u0105pienia dok\u0142adnie tych zjawisk, przed kt\u00f3rymi obro\u0144cy zwierz\u0105t powinni chcie\u0107 je chroni\u0107: przypadkowej sprzeda\u017cy, pogorszenia warunk\u00f3w utrzymania, zaniedba\u0144, eksportu, a w znacznej cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w zapewne r\u00f3wnie\u017c uboju lub eutanazji.<\/p>\n ZLIKWIDUJMY WY\u015aCIGI W POLSCE. I CO W\u0141A\u015aCIWIE OSI\u0104GNIEMY?<\/strong><\/p>\n Tutaj dochodzimy do pytania jeszcze ciekawszego. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce Polska rzeczywi\u015bcie zakazuje wy\u015bcig\u00f3w. Co zmienia si\u0119 z punktu widzenia \u015bwiatowego przemys\u0142u wy\u015bcigowego? Niewiele.<\/p>\n Nadal \u015bcigaj\u0105 si\u0119 konie we Francji, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Niemczech, Czechach, Stanach Zjednoczonych, Japonii, Australii, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Arabii Saudyjskiej i wielu innych pa\u0144stwach.<\/p>\n Najlepsze konie biegaj\u0105ce w Polsce wy\u015blemy za granic\u0119, gdzie b\u0119d\u0105 trenowa\u0107 i si\u0119 \u015bciga\u0107. Hodowca nadal b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 korzysta\u0107 z zagranicznych reproduktor\u00f3w, a w\u0142a\u015bciciel kupowa\u0107 zwierz\u0119ta na europejskich aukcjach. Nie zlikwidujemy wi\u0119c wy\u015bcig\u00f3w. Zlikwidujemy polskie wy\u015bcigi.<\/strong><\/p>\n Stracimy w\u0142asn\u0105 pr\u00f3b\u0119 dzielno\u015bci, cz\u0119\u015b\u0107 hodowli, miejsca pracy, wiedz\u0119 gromadzon\u0105 przez pokolenia i niemal dwustuletni\u0105 tradycj\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 naszych koni b\u0119dzie robi\u0142a dok\u0142adnie to samo, co robi dzisiaj – tyle \u017ce kilkaset czy kilka tysi\u0119cy kilometr\u00f3w dalej.<\/p>\n Je\u017celi celem ca\u0142ej operacji mia\u0142o by\u0107 zako\u0144czenie wy\u015bcig\u00f3w konnych, trudno dopatrzy\u0107 si\u0119 w tym szczeg\u00f3lnego sukcesu. Chyba \u017ce koniowi ma by\u0107 l\u017cej na duszy, je\u015bli b\u0119dzie bieg\u0142 ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce galopuje po czeskiej albo francuskiej trawie.<\/p>\n DOBRZE, TO ZAMKNIJMY WSZYSTKIE TORY \u015aWIATA<\/strong><\/p>\n Dopiero wtedy eksperyment robi si\u0119 naprawd\u0119 interesuj\u0105cy. Wed\u0142ug mi\u0119dzynarodowych danych ka\u017cdego roku rejestruje si\u0119 na \u015bwiecie oko\u0142o 80 tysi\u0119cy \u017arebi\u0105t pe\u0142nej krwi angielskiej<\/strong>. Organizacje hodowlane zrzeszone w International Thoroughbred Breeders’ Federation raportuj\u0105 ponad 120 tysi\u0119cy klaczy hodowlanych oraz kilka tysi\u0119cy ogier\u00f3w.<\/p>\n Do tego trzeba doliczy\u0107 konie znajduj\u0105ce si\u0119 obecnie w treningu, m\u0142odzie\u017c oraz starsze roczniki. Nie m\u00f3wimy ju\u017c wi\u0119c o 289 zwierz\u0119tach z Makau ani 700 z Singapuru, a o setkach tysi\u0119cy wierzchowc\u00f3w<\/strong> nale\u017c\u0105cych do systemu stworzonego wok\u00f3\u0142 wy\u015bcig\u00f3w.<\/p>\n I tym razem nie b\u0119dzie Malezji, kt\u00f3ra przyjmie cz\u0119\u015b\u0107 koni z Singapuru. Nie b\u0119dzie Francji, Czech, Irlandii ani Australii. Nie b\u0119dzie innego toru, innego trenera i innego rynku. Pozostanie ogromna populacja zwierz\u0105t, kt\u00f3rych warto\u015b\u0107 ekonomiczna w jednej chwili dramatycznie spadnie. A zwierz\u0119, niestety, nie przestaje kosztowa\u0107 tylko dlatego, \u017ce straci\u0142o warto\u015b\u0107 rynkow\u0105.<\/p>\n FOLBLUT NIE WYGINIE. ALE PRZESTANIEMY GO HODOWA\u0106 W OBECNEJ SKALI<\/strong><\/p>\n W d\u0142u\u017cszej perspektywie problem rzeczywi\u015bcie zacz\u0105\u0142by si\u0119 rozwi\u0105zywa\u0107 – tyle \u017ce w spos\u00f3b do\u015b\u0107 osobliwy. Po prostu przestaliby\u015bmy produkowa\u0107 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy folblut\u00f3w rocznie.<\/p>\n Rasa zapewne nie znikn\u0119\u0142aby ca\u0142kowicie. Pe\u0142na krew pozostaje cenna dla WKKW, polo, skok\u00f3w i jako materia\u0142 uszlachetniaj\u0105cy inne rasy. Zmieni\u0142aby si\u0119 jednak skala hodowli oraz, z czasem, kierunek selekcji.<\/p>\n Po kilku czy kilkunastu pokoleniach ko\u0144 pe\u0142nej krwi nadal m\u00f3g\u0142by istnie\u0107 w ksi\u0119dze stadnej, lecz hodowany bez pr\u00f3by wy\u015bcigowej coraz mniej przypomina\u0142by populacj\u0119 kszta\u0142towan\u0105 przez trzy stulecia pod k\u0105tem szybko\u015bci i wydolno\u015bci.<\/p>\n Jest w tym pewna gorzka ironia. Najskuteczniejszym sposobem, \u017ceby konie nie cierpia\u0142y wskutek wy\u015bcig\u00f3w, rzeczywi\u015bcie staje si\u0119 doprowadzenie do sytuacji, w kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych zwierz\u0105t w og\u00f3le si\u0119 nie urodzi. <\/strong>Czy w\u0142a\u015bnie tak wyobra\u017camy sobie wielkie zwyci\u0119stwo mi\u0142o\u015bci do folbluta?<\/p>\n WY\u015aCIGI MO\u017bNA BRONI\u0106, NIE BRONI\u0104C WSZYSTKIEGO<\/strong><\/p>\n I tutaj wracamy do Twierdzy, a po wydarzeniach z 2025 roku r\u00f3wnie\u017c do Real Golda.<\/p>\n To, \u017ce w 2009 roku stan\u0119\u0142y\u015bmy po stronie klaczy, nie uczyni\u0142o z nas przeciwniczek wy\u015bcig\u00f3w. Nasze dzia\u0142ania wynika\u0142y z przekonania, \u017ce je\u015bli chcemy mie\u0107 prawo broni\u0107 tego sportu, musimy r\u00f3wnie\u017c potrafi\u0107 powiedzie\u0107 w\u0142asnemu \u015brodowisku: tego robi\u0107 nie wolno<\/strong>.<\/p>\n Tak samo powinno by\u0107 dzisiaj. Je\u017celi tongue-tie jest niedozwolony, egzekwujmy przepisy. Je\u017celi jaka\u015b metoda nie znajduje dostatecznego uzasadnienia we wsp\u00f3\u0142czesnej weterynarii, zweryfikujmy j\u0105. Je\u017celi ko\u0144 ma problemy z oddychaniem, korzystajmy z diagnostyki, w tym dynamicznej endoskopii podczas wysi\u0142ku, zamiast automatycznie si\u0119ga\u0107 po rozwi\u0105zania odziedziczone po poprzednich pokoleniach.<\/p>\n Mo\u017cna dalej ogranicza\u0107 u\u017cywanie bata, zaostrza\u0107 kontrole antydopingowe, zw\u0142aszcza w treningu, zwi\u0119ksza\u0107 zakres bada\u0144 przed gonitwami, analizowa\u0107 urazy, lepiej dba\u0107 o stan toru i bez sentyment\u00f3w wycofywa\u0107 z wy\u015bcig\u00f3w konie, kt\u00f3rych stan zdrowia budzi w\u0105tpliwo\u015bci. Przypadek Real Golda jest dodatkowym argumentem za tym, \u017ceby badania przedstartowe by\u0142y mo\u017cliwie dok\u0142adne, procedury reagowania na najmniejsze podejrzenie urazu jednoznaczne, a odpowiedzialno\u015b\u0107 za bezpiecze\u0144stwo konia roz\u0142o\u017cona na ca\u0142y system, zamiast materializowa\u0107 si\u0119 dopiero wtedy, kiedy co\u015b z\u0142ego wydarzy si\u0119 na oczach publiczno\u015bci.<\/p>\n Potrzebujemy r\u00f3wnie\u017c czego\u015b, czego polskim wy\u015bcigom bardzo brakuje: profesjonalnego systemu kszta\u0142cenia m\u0142odych je\u017ad\u017ac\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n Nie chodzi o kolejny egzamin z regulaminu, lecz o prawdziw\u0105 szko\u0142\u0119 wy\u015bcigow\u0105, wzorowan\u0105 na rozwi\u0105zaniach funkcjonuj\u0105cych w najwi\u0119kszych krajach tej bran\u017cy. Brytyjska British Racing School przygotowuje m\u0142odych ludzi nie tylko do samej jazdy, lecz tak\u017ce do bezpiecznej pracy z folblutem, ucz\u0105c o jego anatomii, fizjologii i dobrostanie. Na kolejnych etapach szkolenia dochodz\u0105 coaching d\u017cokejski, przygotowanie fizyczne i psychiczne, praca na torze oraz opieka wyspecjalizowanych trener\u00f3w.<\/p>\n Francuska AFASEC prowadzi pi\u0119\u0107 akademii, w kt\u00f3rych m\u0142odzi ludzie mog\u0105 zdobywa\u0107 kwalifikacje do pracy przy koniach wy\u015bcigowych, a nauka zaczyna si\u0119 jeszcze na etapie edukacji szkolnej. Irlandzka Racing Academy and Centre of Education w Kildare r\u00f3wnie\u017c od lat buduje system edukacji wok\u00f3\u0142 pracy z folblutem, horsemanship i doskonalenia umiej\u0119tno\u015bci je\u017adzieckich.<\/p>\n Dlaczego w Polsce m\u0142ody cz\u0142owiek marz\u0105cy o zostaniu d\u017cokejem nie mia\u0142by przechodzi\u0107 podobnej drogi?<\/p>\n Szkolenie powinno obejmowa\u0107 nie tylko dosiad, taktyk\u0119 i regulamin, lecz tak\u017ce rozpoznawanie kulawizny i innych objaw\u00f3w mog\u0105cych \u015bwiadczy\u0107 o urazie, reakcj\u0119 w sytuacji awaryjnej, biomechanik\u0119 ruchu konia, podstawy weterynarii sportowej, zachowanie folbluta w stresie, dobrostan, pierwsz\u0105 pomoc oraz trening na symulatorach i analiz\u0119 nagra\u0144 rzeczywistych sytuacji z tor\u00f3w. M\u0142ody zawodnik powinien wielokrotnie prze\u0107wiczy\u0107 reakcj\u0119 na kryzys, zanim po raz pierwszy b\u0119dzie musia\u0142 podj\u0105\u0107 tak\u0105 decyzj\u0119 przy je\u017adzie w tempie kilkudziesi\u0119ciu kilometr\u00f3w na godzin\u0119.<\/p>\n To by\u0142by znacznie bardziej konstruktywny wniosek z tragedii Real Golda ni\u017c przyklejenie pocz\u0105tkuj\u0105cej amazonce etykiety na reszt\u0119 \u017cycia.<\/p>\n Drug\u0105 podstawow\u0105 kwesti\u0105 jest konieczno\u015b\u0107 powa\u017cniejszego potraktowania przez polskie wy\u015bcigi tego, co dzieje si\u0119 z koniem po ostatnim starcie w karierze.<\/strong><\/p>\n Potrzebujemy systemu retrainingu by\u0142ych koni wy\u015bcigowych, wsp\u00f3\u0142pracy z odpowiedzialnymi nowymi w\u0142a\u015bcicielami, promocji folbluta w innych dyscyplinach, by\u0107 mo\u017ce bran\u017cowego funduszu wspieraj\u0105cego drug\u0105 karier\u0119 oraz znacznie lepszego \u015bledzenia dalszych los\u00f3w koni.<\/p>\n Je\u017celi wi\u0119c chcemy rzeczywi\u015bcie reformowa\u0107 polskie wy\u015bcigi, zamiast je likwidowa\u0107, potrzebujemy dw\u00f3ch rzeczy jednocze\u015bnie: systemu przygotowuj\u0105cego konia do \u017cycia po karierze na torze oraz systemu przygotowuj\u0105cego m\u0142odego cz\u0142owieka do odpowiedzialno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 bierze na siebie, kiedy na tego konia wsiada.<\/strong> To s\u0105 postulaty, pod kt\u00f3rymi podpiszemy si\u0119 bez wahania.<\/p>\n TERAZ CHCEMY US\u0141YSZE\u0106 WAS<\/strong><\/p>\n Skoro jednak m\u00f3wimy o zmianach, nie chcemy ko\u0144czy\u0107 tej dyskusji stwierdzeniem, \u017ce sami wiemy najlepiej, czego polskie wy\u015bcigi potrzebuj\u0105.<\/p>\n Tower-Racing od pocz\u0105tku by\u0142o miejscem tworzonym przez ludzi zwi\u0105zanych z wy\u015bcigami na bardzo r\u00f3\u017cne sposoby – w\u0142a\u015bcicieli, hodowc\u00f3w, trener\u00f3w, je\u017ad\u017ac\u00f3w, pracownik\u00f3w stajni, bywalc\u00f3w toru i zwyczajnych kibic\u00f3w. Ka\u017cda z tych grup patrzy na wy\u015bcigi z troch\u0119 innej perspektywy i ka\u017cda mo\u017ce dostrzega\u0107 problemy, kt\u00f3rych nie wida\u0107 z trybun, ekranu komputera czy nawet z drugiej strony stajennych drzwi.<\/p>\n Dlatego je\u017celi macie pomys\u0142y, kt\u00f3re mog\u0142yby realnie poprawi\u0107 dobrostan koni wy\u015bcigowych w Polsce, napiszcie do nas poprzez formularz dost\u0119pny na stronie Tower-Racing<\/strong>.<\/p>\n Mog\u0105 to by\u0107 du\u017ce propozycje dotycz\u0105ce bada\u0144 weterynaryjnych, zasad dopuszczania koni do gonitw, wyposa\u017cenia, szkolenia m\u0142odych je\u017ad\u017ac\u00f3w, kontroli treningu, retrainingu czy opieki nad wierzchowcami po zako\u0144czeniu kariery. Mog\u0105 to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c rzeczy znacznie mniejsze – wynikaj\u0105ce z codziennych obserwacji ludzi, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 przy koniach i wiedz\u0105, \u017ce czasami w\u0142a\u015bnie drobna zmiana procedury potrafi zrobi\u0107 du\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119.<\/p>\n Nie trzeba podpisywa\u0107 si\u0119 nazwiskiem. Je\u017celi z jakiegokolwiek powodu wolicie pozosta\u0107 anonimowi, mo\u017cecie przes\u0142a\u0107 swoj\u0105 propozycj\u0119 ca\u0142kowicie anonimowo. <\/strong>Nie musicie nawet podawa\u0107 prawdziwego adresu e-mail, w polu formularza wystarczy wpisa\u0107 np. „mail@mail.com” i wiadomo\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c do nas dotrze.<\/strong> Bardziej ni\u017c nazwisko czy adres mailowy autora interesuje nas to, czy jego pomys\u0142 ma sens i czy mo\u017ce przynie\u015b\u0107 koniom co\u015b dobrego.<\/p>\n Zapraszamy r\u00f3wnie\u017c osoby krytycznie nastawione do wy\u015bcig\u00f3w. Nie musicie zgadza\u0107 si\u0119 z nami, \u017ceby zabra\u0107 g\u0142os. Prosimy jedynie o jedno: zamiast samego \u201ezlikwidowa\u0107\u201d, spr\u00f3bujcie odpowiedzie\u0107 na pytanie \u201eco konkretnie mo\u017cna zrobi\u0107 lepiej?\u201d<\/strong><\/p>\n Je\u017celi zbierze si\u0119 kilka lub kilkana\u015bcie sensownych propozycji, przedstawimy je w kolejnym artykule na Tower-Racing – tak\u017ce wtedy, gdy nie ze wszystkimi b\u0119dziemy si\u0119 zgadza\u0107.<\/p>\n By\u0107 mo\u017ce uda si\u0119 w ten spos\u00f3b stworzy\u0107 co\u015b znacznie ciekawszego ni\u017c kolejn\u0105 wymian\u0119 oskar\u017ce\u0144 pomi\u0119dzy \u201eobro\u0144cami wy\u015bcig\u00f3w\u201d a \u201eobro\u0144cami koni\u201d.<\/p>\n Bo te dwa okre\u015blenia naprawd\u0119 nie powinny oznacza\u0107 dw\u00f3ch przeciwnych stron barykady<\/strong>. Nasza redakcja jest na to najlepszym przyk\u0142adem.<\/p>\n A je\u017celi z ca\u0142ej obecnej awantury mia\u0142oby wynikn\u0105\u0107 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c kilka transparent\u00f3w, kilkaset komentarzy i kolejna wojna w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, niech b\u0119dzie to przynajmniej lista konkretnych rzeczy, kt\u00f3re w polskich wy\u015bcigach mo\u017cemy zrobi\u0107 lepiej<\/strong>.<\/p>\n NIE RATUJMY KONI PRZED ICH ISTNIENIEM<\/strong><\/p>\n \u015arodowisko wy\u015bcigowe nie powinno odpowiada\u0107 na krytyk\u0119 obra\u017caniem si\u0119, zamykaniem w – nomen omen – twierdzy i przekonywaniem, \u017ce skoro wy\u015bcigi odbywaj\u0105 si\u0119 od pokole\u0144, wszystko musi pozosta\u0107 dok\u0142adnie takie samo. Nie musi. Historia klaczy Twierdza jest dla nas wystarczaj\u0105cym przypomnieniem, \u017ce czasem w\u0142a\u015bnie ludzie ze \u015brodowiska powinni jako pierwsi powiedzie\u0107 g\u0142o\u015bno: tego d\u0142u\u017cej tolerowa\u0107 nie mo\u017cna.<\/p>\n Dlatego z protestuj\u0105cymi mo\u017cemy zgodzi\u0107 si\u0119 w jednej zasadniczej sprawie: dobrostan nale\u017cy poprawia\u0107, a przepis\u00f3w przestrzega\u0107. Je\u017celi obecna dyskusja doprowadzi do lepszego traktowania koni, skuteczniejszych kontroli, m\u0105drzejszego szkolenia m\u0142odych je\u017ad\u017ac\u00f3w czy wyeliminowania praktyk, kt\u00f3rych nie da si\u0119 ju\u017c obroni\u0107 wiedz\u0105 i do\u015bwiadczeniem – tym lepiej.<\/p>\n Nie zgodzimy si\u0119 natomiast z przekonaniem, \u017ce troska o konie musi oznacza\u0107 walk\u0119 z samym istnieniem wy\u015bcig\u00f3w. Nie chcemy broni\u0107 wszystkiego, co dzieje si\u0119 na torze tylko dlatego, \u017ce sytuacja tak tam wygl\u0105da od lat. Chcemy broni\u0107 wy\u015bcig\u00f3w, kt\u00f3re potrafi\u0105 si\u0119 zmienia\u0107.<\/p>\n Bo mo\u017cna jednocze\u015bnie \u017c\u0105da\u0107 ostrzejszych standard\u00f3w i pe\u0142nych trybun, lepszej diagnostyki i udanej dla Organizatora Wielkiej Warszawskiej, bezpieczniejszych gonitw i kolejnych pokole\u0144 folblut\u00f3w. Mo\u017cna by\u0107 po stronie konia, nie protestuj\u0105c przeciwko wy\u015bcigom.<\/p>\n I w\u0142a\u015bnie my po tej stronie stoimy.<\/p>\n Bo troska o konie powinna oznacza\u0107 tworzenie dla nich lepszego \u015bwiata, a nie \u015bwiata, w kt\u00f3rym przestaj\u0105 by\u0107 potrzebne.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kiedy w 2009 roku nasza redakcja pojawi\u0142a si\u0119 na S\u0142u\u017cewcu, a potem zacz\u0119\u0142a zbiera\u0107 podpisy pod petycj\u0105 o odsuni\u0119cie od pracy przy maszynie startowej cz\u0142owieka, kt\u00f3ry pr\u00f3buj\u0105c za\u0142adowa\u0107 do niej przera\u017con\u0105 klacz Twierdza, bi\u0142 j\u0105 i kopa\u0142, us\u0142ysza\u0142y\u015bmy, \u017ce jeste\u015bmy \u201enawiedzonymi babami\u201d, kt\u00f3re przysz\u0142y rozwali\u0107 wy\u015bcigi. No c\u00f3\u017c, nie rozwali\u0142y\u015bmy. Co wi\u0119cej, nigdy nie mia\u0142y\u015bmy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":499,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-498","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=498"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":503,"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions\/503"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tower-racing.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}